Strzelce nie zaznają spokoju?

Wojna polsko-niemiecko-niemiecka

W Strzelcach Opolskich nadal tli się konflikt narodowościowy wywołany usunięciem białego orła z budynku starostwa. Co gorsza, na rozbudzone nagle polsko-niemieckie urazy nałożyły się spory w samej mniejszości niemieckiej. Ofiarą strzeleckiej wojny domowej padł były starosta Gerhard Matheja, na celowniku znalazł się prof. Gerhard Bartodziej, a wiele wskazuje na to, że następny będzie obecny starosta Józef Swaczyna.
To, że wojna o białego orła nie ograniczy się do gmachu starostwa, można było przewidzieć. Już na nadzwyczajnej sesji, na której zgłoszono wniosek o odwołanie starosty Mathei, z oburzeniem cytowano artykuł z ?Tygodnika Solidarność?, w którym przypisano antypolskie wypowiedzi prof. Bartodziejowi, przewodniczącemu strzeleckiej Rady Miasta. Wynikało z nich, z grubsza biorąc, że Bartodziej obwinia Polaków za wybuch II wojny światowej.

Huzia na ubeka!

Miejscy radni SLD odczekali kilka tygodni, po czym złożyli wniosek o odwołanie Bartodzieja. Sesję nadzwyczajną zwołano pod jego nieobecność (był na urlopie), a obrady poprzedziła zmasowana kampania negatywna. Najostrzej wypowiadał się Karol Cebula, biznesmen i radny SLD (a także, co nie jest bez znaczenia, wydawca lokalnego tygodnika).
- Nie szukałem haków na Bartodzieja. Po prostu trafiłem na artykuł w “TS”, a potem na inne teksty, w których wygłasza różne oburzające herezje. I uznałem, że taki człowiek nie może być przewodniczącym rady – mówi dziś Cebula.
Bartodziej ocalał: za jego odwołaniem było 9 radnych, przeciwko 11. Ale, co Cebula podkreśla z satysfakcją, przeciw Bartodziejowi było trzech członków koalicji Stowarzyszenie Ziemia Strzelecka-Mniejszość Niemiecka. Co więcej, w trakcie debaty Bartodzieja odsądzono od czci i wiary, zarzucając mu publicznie i nazizm, i kontakty ze PRL-owską służbą bezpieczeństwa.

Mam wyjechać?

Bartodziej wrócił do kraju w poniedziałek. I wyraźnie nie wiedział, co robić. Najpierw odmówił rozmowy z “Gazetą”, tłumacząc, że nie będzie polemizował z Cebulą. Niby nie chciał rozmawiać, ale otwarcie mówił, że czuje się zaszczuty, a życzliwi znajomi radzą mu opuszczenie Polski. Ostatecznie spotkał się jednak z dziennikarzami, by wytłumaczyć, że nie żywi poglądów, które przypisał mu “TS”.
- Jeśli się wyrwie z kontekstu różne wypowiedzi i odpowiednio ze sobą zestawi, to można człowiekowi przypisać wszystko. Ale ja nigdy takich opinii nie głosiłem – tłumaczył. – Nie zamierzam jednak sądzić się z “TS” czy innymi tytułami, bo nie mam na to pieniędzy, zdrowia i czasu. Mam walczyć o małe sprostowanie, które ukaże się drobnym drukiem za 10 lat? Ja tego nie dożyję.

Czas na Swaczynę?

Bardzo możliwe, że to jeszcze nie koniec. Członkowie mniejszości niemieckiej skłóceni z władzami TSKN mówią bowiem coraz głośniej, że za aferę ze zdjęciem białego orła odpowiada nie ukarany Matheja, ale obecny starosta Józef Swaczyna. Co ciekawe, pogląd taki głosi między innymi prof. Bartodziej.
- Powiatem nie rządzi starosta, ale zarząd – tłumaczy ten punkt widzenia Bernard Sojka, przyjaciel Bartodzieja i wielki krytyk TSKN. – I to ten zarząd musiał podejmować decyzję o zdjęciu orła, on też musiał zamawiać nowe tablice z herbem powiatu i niemieckimi napisami. Swaczyna, którego awansowano na miejsce Mathei, musiał o tym wszystkim świetnie wiedzieć, to w końcu on jest członkiem ścisłych władz TSKN i szefem sądu koleżeńskiego.
Czy ten wątek jeszcze wypłynie? To możliwe – w poniedziałek prokuratura postawiła Mathei zarzut znieważenia godła (grozi mu do roku więzienia). Dalsze postępowanie, które musi ocenić stopień jego winy, z pewnością dotyczyć będzie także tego, jaki udział w zamachu na godło mieli inni członkowie władz powiatu.

Marek Świercz

Dobijanie Bartodzieja

Gerharda Bartodzieja można lubić bądź nie, łatwo też wytknąć mu różne niefortunne wypowiedzi z przeszłości. A najłatwiej zarzucić mu, że był “ubekiem” i tym jednym epitetem sprawę załatwić. Warto jednak pamiętać, że Bartodziej jest dziś politycznym emerytem, który funkcjonuje w życiu publicznym tylko dzięki sympatii partnerów ze Stowarzyszenia Ziemia Strzelecka i oparciu w Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej w Gliwicach. Atakowanie go w tej sytuacji przypomina kopanie leżącego. Kiedyś było inaczej. Bartodziej uosabiał intelektualny nurt w mniejszości niemieckiej, był senatorem, delegatem do Rady Europy, prezesem Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w RP (VdG). Wtedy mówiło się, że Henryk Kroll jest liderem opolskich, a Bartodziej – polskich Niemców. Bartodziej padł ofiarą własnego życiorysu i walk wewnątrz mniejszości. Gdy przyznał się do świadomej – ale niedobrowolnej, co zaznaczył w swoim lustracyjnym oświadczeniu – współpracy z tajnymi służbami PRL, mniejszość odwróciła się od niego. Bartodziej nie jest też członkiem Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim – usunięto go po cichu, za niepłacenie składek.

Wykorzystuje się niepokój
Socjolog Danuta Berlińska,
były doradca wojewodów opolskich d/s mniejszości:

- Z niepokojem obserwuję metody walki politycznej, jakie stosują ostatnio nasi działacze SLD. Zamiast dyskutować, atakują konkretne osoby, “przyprawiając im gębę”. Wygląda to tak, jakby SLD chciał się zaprezentować jako jedyna partia, która stoi na straży interesów narodowych w regionie. Wykorzystuje się niepokój związany z działalnością Pruskiego Powiernictwa, by wzbudzić nieufność do sąsiadów, Niemców żyjących w naszym województwie. I działa się według PRL-owskiej reguły: kto nie jest przeciw Niemcom, ten jest sprzedawczykiem i zdrajcą. Co gorsza, atakując działaczy samorządowych z mniejszości niemieckiej, podważa się to, co jest oczywiste dla wielu mieszkańców regionu: przekonanie, że współpraca ponad podziałami narodowościowymi i dialog są czymś o niebo lepszym od wrogiej konfrontacji.

Autor artykułu: Marek Świercz

Tags: nie, spokoju, strzelce, zaznają

This entry was posted on Friday, August 6th, 2004 at 12:01 am and is filed under Archiwa z Zapami?taj TO. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Responses are currently closed, but you can trackback from your own site.

Comments are closed.

Archiwum Zapamiętaj TO

Strzelce nie zaznają spokoju?